سکته مغزی و خونریزی مغزی
اصولا سکته مغزی را در سه دسته طبقه بندی می کنند که شامل سکته مغزی ایسکمیک یا از نوع لخته ی خون، سکته مغزی هموراژیک یا سکته مغزی از نوع خونریزی مغزی و سکته مغزی گذرا یا سکته مغزی کوچک می باشد. اکثر سکته مغزی ها از نوع ایسکمیک می باشد و درصد کمی از سکته مغزی ها را، سکته مغزی هموراژیک تشکیل می دهد، بنابراین هر سکته ای باعث خونریزی در مغز نمی شود.
خونریزی مغزی زمانی اتفاق می افتد که در رگ های مغزی پارگی ایجاد شود و به دلیل پارگی رگ در مغز خونریزی ایجاد شود. زمانی که رگ های خونرسانی مغزی دچار پارگی شود، به دلیل پارگی رگ به بعضی نواحی مغز خون نمی رسد و در نتیجه سلول های مغزی اکسیژن و مواد مغذی را دریافت نمی کنند و سلول های مغز دچار آسیب و یا حتی مرگ می شوند. در صورت آسیب سلول های مغزی، عملکرد مغز به عنوان مرکز پردازش و کنترل اعمال و رفتار انسان دچار اختلال می شود و در نتیجه علائم و عوارض سکته مغزی ایجاد می شود.
به چه دلیل در مغز خونریزی ایجاد می شود؟
- فشار خون بالا: یکی از اصلی ترین دلایل پارگی رگ های خونی مغز و خونریزی مغزی فشار خون بالا می باشد. فشار خون بالا باعث فشار به دیواره ی رگ ها می شود و ممکن است به مرور رگ های مغزی ضعیف و شکننده شوند و زمانی فشار خون بالاتر از حد نرمال برود ممکن است پارگی رگ های مغزی و خونریزی ایجاد شود. از این رو افرادی که فشار خون دارند می بایست به صورت مداوم فشار خون خود را کنترل و در محدودی نرمال نگه دارند.
- ضعیف و شکننده شدن رگ های مغزی: در بععضی افراد به دلیل یکسری از بیماری ها و همچنین کهولت سن ممکن است پارگی رگ و خونریزی مغزی ایجاد شود.
- مشکلات عروقی و وریدی: بیماری هایی که باعث ناهنجاری هایی رگ های مغزی شود می تواند باعث سکته مغزی و خونریزی مغزی شود.
- عوارض بعضی از مخدر ها: مواد مخدر و روان گردان ها نیز می تواند موجب خونریزی مغزی شود.
- عوارض برخی داروها: عوارض جانبی بعضی از داروها می تواند باعث پارگی رگ های خونی شود.
- ضربه به سر: زمانی که ضربه ی شدیدی به مغز وارد شود می تواند باعث خونریزی مغزی و آسیب به سلول های مغزی شود.
- بیماری های خاص: بعضی بیماری ها از قبیل بعضی سرطان ها که ممکن است در مغز وجود داشته باشد و تومور های مغزی نیز می تواند باعث خونریزی مغزی شود.
- آنوریسم مغزی: آنوریسم مغزی که به تورم و برآمدگی رگ های مغزی می گویند می تواند باعث ضعیف و شکننده شدن رگ های خونرسانی مغز شود و در نتیجه باعث پارگی رگ های خونرسانی مغز شود.
علائم خونریزی مغزی
نشانه های خونریزی مغزی همانند علائم و عوارض سکته مغزی می باشد و تقریبا همان عوارض را ایجاد می کند، از علائم خونریزی مغزی می توان موارد زیر را بیان کرد:
- سردرد شدید و ناگهانی
- فلجی و بی حرکتی دست و پا در یک سمت بدن
- مشکلات گفتاری و صحبت کردن
- ناتوانی در ایستادن و راه رفتن
- کاهش هوشیاری
- اختلالات شناختی
- تهوع و استفراغ
- مشکلات بینایی
- گزگز و سوزن سوزن شدن اندام ها
نحوه ی تشخیص خونریزی مغزی
برای تشخیص خونریزی مغزی می بایست از سر بیمار عکس برداری پزشکی انجام شود و بسته به تجویز پزشک متخصص ممکن است سی تی اسکن و یا ام آر آی انجام شود و اصولا ام آر آی خونریزی مغزی را بهتر نشان می دهد و به کمک این تصاویر پزشکی متخصص مربوطه تشخیص می دهد که خونریزی مغزی اتفاق افتاده است و همچنین تشخیص می دهد که وسعت خونریزی مغزی تا چه اندازه می باشد و در کدام ناحیه مغز می باشد.
روش های درمان خونریزی مغزی چیست؟
در افرادی که سکته مغزی و خونریزی مغزی ایجاد می شود می بایست سریعا توسط اورژانس به بیمارستان منتقل شوند و اقدامات اورژانسی انجام شود، بعد از اقدامات اورژانسی در صورت نیاز، پزشک و جراح مغز و اعصاب عمل جراحی مغز در سکته مغزی برای جلوگیری از خونریزی بیشتر مغزی و همچنین تخلیه ی فشار مغزی در اثر خونریزی مغزی را انجام می دهد و ممکن است جراخ قسمتی از جمجه را موقتا بردارد تا فشار درون جمجمه تخلیه شود. البته لازم به ذکر است که تمام بیماران خونریزی مغزی نیاز به عمل جراحی مغز ندارند و ممکن است با درمان های اورژانسی و کاهش فشار خون در مراکز درمانی و سایر درمان های اورژانسی جلوی خونریزی مغزی گرفته شود.
بعد از سکته مغزی هموراژیک و خونریزی مغزی همان علائم و عوارض سکته مغزی ایجاد می شود و مشکلات مشابه ای ایجاد می شود که نیاز به درمان های سکته مغزی دارد و همچنین توانبخشی یکی از روش های درمانی مهم عوارض خونریزی مغزی می باشد و می بایست از همان روزهای اولیه شروع شود تا نتیجه ی مطلوب حاصل شود.