سکته مغزی و زندگی نباتی

سکته مغزی درجات مختلفی دارد و عوارض گوناگونی در افراد مختلف ایجاد می کند و عوارض سکته مغزی بستگی به شدت سکته مغزی دارد، به عنوان مثال افرادی که سکته مغزی خفیف داشته اند ممکن است بعد از چند روز و یا نهایتا بعد از گذشت یک الی دو ماه دوباره به روال زندگی عادی خود بازگردند ولی در افرادی که سکته مغزی شدید را تجربه کرده اند و عوارض سکته مغزی در آنها گسترده است، ممکن است حتی زندگی آنها به مخاطره بیافتد و مدت زمان بهبودی آنها ماه ها و یا سالها به طول بیانجامد. در صورتی که سکته مغزی باعث شود علائم حیاتی بیمار مختل شود، ممکن است باعث مرگ بیماران سکته مغزی شود و یا سطح هوشیاری بیماران سکته مغزی به قدری پایین بیاید که به حالت کما بعد از سکته مغزی بروند و یا بعد از سکته مغزی زندگی نباتی را داشته باشند.

همه ی سکته مغزی ها باعث زندگی نباتی نمی شوند و تنها برخی از سکته ها که شدت عوارض آنها بالا می باشد می تواند باعث این شود که بیماران سکته مغزی دچار کاهش سطح هوشیاری شدید شوند و به حالت کما بروند، در این حالت بیمار سکته مغزی بین خواب و بیداری می باشد و علائم حرکتی و رفتاری خاصی از خود بروز نمی دهد و ممکن است فقط حرکات رفلکسی و ناخوداگاه از خود بروز دهد.

زندگی نباتی بعد از سکته مغزی چگونه است؟

زندگی نباتی حالتی می باشد که فرد به دلیل کاهش هوشیاری شدید فقط حرکات چشم و پلک ها را دارد و توانایی صحبت کردن و یا حرکت دست و پار ندارد، در این حالت بیمار همانند سایر انسان ها چرخه ی خواب و بیداری خود را دارد و ضربان قلب و تنفس را دارد و در برخی بیماران ممکن است به دستگاه اکسیژن نیاز باشد تا دچار کاهش اکسیژن نشوند.

در زندگی نباتی فرد واکنشی به محیط پیرامون ندارد و بیمار هوشیاری پایینی دارد و حرکات ارادی ندارد. غذا خوردن بیماران نباتی ممکن است به کمک لوله های گاواژ از طریق بینی باشد و یا حتی ممکن است از طریق لوله هایی باشد که به کمک جراحی، مستقیم به شکم بیمار وصل شده است انجام شود و در برخی بیماران نیز ممکن است عمل خوردن غذا صورت بگیرد. در زندگی نباتی بیمار توانایی صحبت کردن ندارد و فقط ممکن است که در حد ناله و گریه و یا صدا در آوردن باشد.

تفاوت کما و زندگی نباتی چیست؟

کما حالتی می باشد که فرد در حالت خواب عمیق قرار دارد و سطح هوشیاری به قدری پایین آمده است که فرد هیچ پاسخی به محرک های محیطی نمی دهد و چشمانش مدام در حالت بسته قرار دارد و فقط مغز مقداری فعال می باشد و در حالت کما به کمک دستگاه، تنفس و ضربان قلب را تنظیم می کنند و به کمک سایر تجهیزات مخصوص بیمار را زنده نگه می دارند و ممکن است حتی فرد از حالت کما خارج نشود و دچار مرگ شود.

در زندگی نباتی بیمار بیدار می باشد و حرکت چشم و پلک را دارد و دارای تنفس و ضربان قلب می باشد. بعضی افراد که از کما بیرون می آیند ممکن است به زندگی نباتی دچار شوند و تمام طول عمر خود را به این حالت و در تخت زندگی کنند. در کما هیچ گونه علائم حرکتی وجود ندارد و خواب کامل می باشد، در زندگی نباتی فرد چرخه ی خواب و بیداری دارد ولی توانایی پاسخ به محرک ها را ندارد و حرکت ارادی از خود بروز نمی دهد.

آیا کسی که بعد از سکته مغزی به زندگی نباتی رفته است ممکن است بهبود یابد؟

بعد از سکته مغزی های شدید که بیماران به زندگی نباتی می روند ممکن است چند هفته به طول بیانجامد و یا بعضی بیماران ممکن است تا آخر عمر در این حالت زندگی کنند. به طور کلی اگر زندگی نباتی بیش از یک ماه به طول بیانجامد ممکن است که هیچ  وقت از این حالت خارج نشوند و زندگی نباتی بعد از سکته مغزی ماندگار باشد. البته نمی توان یه قاعده ی کلی برای بیماران سکته مغزی در نظر گرفت و بعضی بیماران ممکن است دوباره هوشیاری خود را به دست بیاورند.

اقدامات درمانی در بیماران زندگی نباتی چیست؟

در بیمارانی که زندگی نباتی دارند یکسری اقدامات درمانی نیاز است تا شرایط بیمار وخیم تر نشود، از این قبیل اقدامات درمانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پوزیشن دهی و تغییر وضعیت بیمار برای جلوگیری از زخم بستر
• انجام توانبخشی برای جلوگیری از اسپاسم و دفورمیتی اندام ها
• رعایت نکات بهداشتی از قبیل تعویض به موقع پوشک و یا سوند بیماران سکته مغزی برای جلوگیری از عفونت
• فیزیوتراپی تنفسی برای جلوگیری از مشکلات دستگاه تنفسی و عفونت ریه
• رژیم غذایی مناسب برای تامین مواد مغذی و معدنی بدن

سکته مغزی تمام جنبه های زندگی یک فرد را تحت تاثیر قرار می دهد و در برخی بیماران باعث زندگی نباتی و یا حتی سکته مغزی باعث مرگ می شود و از این رو اقدامات درمانی بعد از سکته مغزی بسیار مهم می باشد تا از وخیم تر شدن وضعیت بیماران جلوگیری شود.